नांदेड: दि. १४ (विशेष प्रतिनिधी ग्रामीण) गेली अनेक दशके राष्ट्रीय सेवा योजनेची (NSS) शिबिरे गावागावात भरतात गाव स्वच्छ ठेवा, वृक्षारोपण करा, रॅली काढा अशा ढोबळ आणि कालबाह्य कार्यक्रमांची पुनरावृत्ती पाहून कंटाळलेल्या ग्रामीण युवकांसाठी आज स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठाच्या रासेयो विभागाने एक वेगळीच दिशा दाखवली आहे. मात्र ही दिशा केवळ विभागाने दाखवली नसून, यामागे एक दूरदृष्टी असलेल्या व्यक्तीची ताकद आहे, ते म्हणजे माध्यमशास्त्र संकुलाचे संचालक प्रा. डॉ. सुहास पाठक. धनगरवाडी येथील छोट्याशा ग्रामीण वातावरणात उभारलेल्या युवक शिबिराचे रूपांतर डॉ. पाठक यांनी एका तंत्रक्रांतीच्या केंद्रात केले. ज्या ठिकाणी पारंपरिक शिबिरांमध्ये फक्त भाषणे ऐकून विद्यार्थी डोळे झाकून बसतात, त्या ठिकाणी आज ‘मोबाईल जर्नलिझम’ ची फौज तयार होत आहे. ही केवळ बातमी नसून एक चळवळ आहे. डॉ. पाठक यांच्या प्रास्ताविकानेच या शिबिराची दिशा ठरवली. त्यांनी सरळ स्पष्ट शब्दात सांगितले की, “गावाचा विकास करायचा असेल, तर केवळ झाडे लावून भागणार नाही, तर तंत्रज्ञान आत्मसात करा, स्वतःचा रोजगार निर्माण करा आणि गावातील समस्या जगासमोर ठोकून द्या!” याच क्रांतिकारी विचाराने पुढे डॉ. कैलाश यादव यांच्या हातून एक प्रात्यक्षिक सत्र पार पडले, जिथे विद्यार्थ्यांना मोबाईल मधून थेट व्हिडीओ बातमी कशी तयार करायची, AI तंत्रज्ञानाचा वापर करून पार्श्वभूमी कशी बदलायची, याचे धडे गिरवले गेले. हे सोपे नव्हते, हे तर ग्रामीण तरुणाईच्या हातात ‘स्मार्टफोन’ हे ‘शस्त्र’ म्हणून देणारे कार्य होते.डॉ. पाठक यांच्या दूरदृष्टीने हे सिद्ध केले की, आता केवळ शहरांतील तरुणांनाच मोबाईल पत्रकारितेची स्वप्ने पाहण्याचा हक्क नाही, तर नांदेड सारख्या ग्रामीण भागातील धनगरवाडी सारख्या खेड्यातला विद्यार्थीही आपल्या मोबाईल मधून गावातील पाणीटंचाई, रस्त्यांची दुरवस्था किंवा सामाजिक विकृती यावर सशक्त बातमी तयार करून ती जगापुढे मांडू शकतो. हे शिबिर केवळ पाच दिवसांचे प्रशिक्षण नसून, तरुणाईला स्वावलंबी करणारे एक ‘लढवय्ये’ प्रशिक्षण ठरले. डॉ.सुहास पाठक यांनी या शिबिरातून एक संदेश दिला की, “सामाजिक प्रश्न मांडण्यासाठी मोठ्या पैशाची किंवा मोठ्या वाहिन्यांची गरज नाही, तर गरज आहे एका जागृत मेंदूची आणि हातातील मोबाईलची.” अशा या दूरदृष्टी असलेल्या नेतृत्वामुळेच आज रासेयोची शिबिरे केवळ ‘उपक्रम’ राहिलेली नसून ती ‘कौशल्य विकासाची शाळा’ बनली आहेत. डॉ. सुहास पाठक यांनी हे दाखवून दिले की, जर विचार असेल तर मार्ग सापडतो आणि जर नेतृत्व असेल तर क्रांती घडून येते. धनगरवाडीतील हे शिबिर म्हणजे त्या क्रांतीचीच नांदी आहे!
