दि. १४ किनवट (विशेष प्रतिनिधी )स्वामी रामानंद तीर्थ मराठवाडा विद्यापीठ अंतर्गत किनवट येथे कार्यरत असलेले के. उत्तमराव राठोड आदिवासी विकास व संशोधन केंद्र आता एका नव्या वळणावर उभे आहे. या केंद्राच्या समन्वयकपदाची सूत्रे डॉ. नितीन गायकवाड यांनी स्वीकारताच, केवळ प्रशासकीय बदल नव्हे तर विचारांची, दृष्टीची आणि कार्यपद्धतीची नवी दिशा सुरू झाल्याची जाणीव निर्माण झाली आहे. आदिवासी समाजाच्या सर्वांगीण उन्नतीसाठी कार्यरत असलेल्या या केंद्राला संशोधन, संस्कृती आणि सामाजिक परिवर्तन यांचे सक्षम व्यासपीठ बनवण्याचा त्यांचा निर्धार स्पष्ट आणि ठाम आहे. पदभार स्वीकारल्या नंतर व्यक्त केलेल्या मनोगतात डॉ. गायकवाड यांनी केंद्र हे केवळ कागदी उपक्रमांचे ठिकाण न राहता, समाजाच्या वास्तवाशी जोडलेले, परिवर्तनवादी आणि परिणामकारक कार्य करणारे केंद्र म्हणून विकसित करण्याची भूमिका मांडली. आदिवासी समाजाच्या प्रश्नांकडे शैक्षणिक दृष्टिकोनातून पाहतानाच त्यांचे स्थानिक ज्ञान, परंपरा आणि जीवनपद्धती यांचा सन्मान राखत संशोधनाची दिशा ठरवली जाईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. मनोहर चासकर यांनी दिलेली जबाबदारी ही केवळ पदाची नसून सामाजिक बांधिलकीची आहे, असे सांगत त्यांनी ती सार्थ ठरवण्याचा संकल्प केला.या प्रसंगी मावळते समन्वयक डॉ. मार्तंड कुलकर्णी यांच्या हस्ते पदभार स्वीकारताना सातत्य आणि नवता यांचा संगम साधण्याची भावना अधोरेखित झाली. आधीच्या कार्याचा आदर राखत त्यावर नवे आयाम जोडण्याची तयारी डॉ. गायकवाड यांनी दर्शवली. विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक आणि संशोधन क्षमतांना राष्ट्रीय पातळीवर नेण्याचे ध्येय, स्थानिक लोकसंस्कृती आणि पारंपरिक ज्ञानाचे जतन करण्याची बांधिलकी, तसेच रोजगाराभिमुख कौशल्यविकास उपक्रम प्रभावीपणे राबवण्याची दिशा या सर्वांमधून केंद्राच्या कार्याचा विस्तार आणि परिणामकारकता वाढवण्याची स्पष्ट भूमिका समोर आली.कार्यक्रम प्र-कुलगुरू डॉ. अशोक महाजन आणि कुलसचिव डॉ. डी. डी. पवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली पार पडला. प्रस्ताविकेत डॉ. योगेश आंबुलगेकर यांनी केंद्राच्या कार्याचा आढावा घेत नव्या नेतृत्वाकडून असलेल्या अपेक्षा व्यक्त केल्या. व्यासपीठावर सह-समन्वयक डॉ. सुनील व्यवहारे, डॉ. शिंदे, सामाजिक कार्यकर्ते विनायक गव्हाणे, विधी तज्ज्ञ अॅड. सुनील येरेकर, डॉ. प्रमोद राठोड, प्रा. प्रीती देशथले यांची उपस्थिती या उपक्रमाच्या व्यापकतेची साक्ष देत होती. कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रा. श्रेयश पवार यांनी प्रभावीपणे केले, तर आभार प्रदर्शन प्रा. चेतन जाधव यांनी मानले.किनवटसारख्या आदिवासीबहुल भागात कार्यरत असलेले हे संशोधन केंद्र आता नव्या नेतृत्वाखाली सामाजिक परिवर्तनाच्या दिशेने ठोस पावले टाकेल, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. शैक्षणिक प्रगती, सांस्कृतिक अभिमान आणि आर्थिक स्वावलंबन या तिन्ही आघाड्यांवर केंद्राची वाटचाल अधिक व्यापक आणि परिणामकारक होईल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे. डॉ. नितीन गायकवाड यांच्या नेतृत्वात हे केंद्र केवळ संशोधनापुरते मर्यादित न राहता, आदिवासी समाजाच्या आशा-आकांक्षांचे सक्षम व्यासपीठ ठरेल, अशी सकारात्मक भावना उपस्थितांमध्ये दिसून आली.
